Kategorie: Wszystkie | Badania | Forowo mi | Na marginesie | Skr鏒y my郵i
RSS
wtorek, 08 lipca 2008
e-Polis

Dosta豉m mail od pana dr. Marcina Sie鎥o, kt鏎y wpad na bardzo interesuj帷y pomys.Proponuje on utworzenie e-Polis - spo貫czno軼i badawczej, kt鏎ej obszarem zainteresowa by造by nowe media, w tym oczywi軼ie blogosfera.

Je郵i s osoby zianteresowane tym projektem, odsy豉m nablog pana Marcina:

http://blog.sienko.net.pl/?p=88.

Mo積a w tej sprawie pisa bezpo鈔ednio do autora pomys逝 lub w komentarzach do w/w wpisu.

niedziela, 13 stycznia 2008
BSE, czyli Bad Spoken Eurospeak


Ostatnio bardzo popularne w mediach, coraz cz窷ciej staj帷e si obiektem zainteresowania j瞛ykoznawc闚, jest zjawisko zwane „ponglishem”, „pongliszem” czy te „pongielskim”. Jest to nazwa slangu (pid篡nu) polsko-angielskiego. Powsta on (ca趾iem nie鈍iadomie) w鈔鏚 polskich unioeuropejskich emigrant闚. Oparty jest on na j瞛yku polskim, ale zawiera wiele wyraz闚, zwrot闚 lub konstrukcji sk豉dniowych pochodz帷ych z j瞛yka angielskiego. S這wa-hybrydy posiadaj angielski rdze i polskie ko鎍闚ki fleksyjne. Wcze郾iej zjawisko to by這 znane w 瘸rgonach zawodowych (np. informatyk闚).

Ponglisz na co dzie

Na co dzie w Wielkiej Brytanii czy Irlandii (krajach Unii, w kt鏎ych angielski jest j瞛ykiem urz璠owym) mo積a us造sze nast瘼uj帷e hybrydy: mie ofa (ang. day off ‘dzie wolny’), gdzie dodana zosta豉 polska ko鎍闚ka fleksyjna –a; zarejestrowa si w Home Office’ie (wym. ho軛 ofisie) zamiast Home Office (wym. ho軛 ofis), odmieniono wi璚 angielski office (‘biuro’), wed逝g polskiej deklinacji rodzimego s這wa biuro (por. ‘biurze’). W鈔鏚 emigrant闚 polskich s造szy si te zwrot um闚i si na interview w sprawie nadania ninu (ang. natinal insurance number ‘numer ubezpieczeniowy u篡wany do cel闚 podatkowych’). Ko鎍闚ka –u zosta豉 dodana tutaj zapewne na wz鏎 odmiany polskiego skr鏒u NIP (numeru podatkowego, kojarz帷ego si z angielskim NIN-em).

Grupy zawodowe polskich emigrant闚 unioeurpejskich r闚nie maj swoje odmiany pongliszu (zrozumia貫 wy陰cznie dla konkretnej grupy). Na przyk豉d carerzy (opiekunowie, zajmuj帷y si osobami starszymi, niedo喚積ymi, wymagaj帷ymi pomocy przy codziennych czynno軼iach) u篡waj hoist闚 (ang. hoist ‘winda hydrauliczna’) i wipes闚 (ang. wipes ‘mokra chusteczka do mycia’). W obu przypadkach dodaje si polsk ko鎍闚k –闚; builderzy (budowla鎍y) stawiaj plaster boardy (ang. plaster board ‘軼ianka gipsowa’); ksi璕owe robi cash booki (ang. cash book ‘ksi璕a podatkowa’).

Ponglisz w Parlamencie Europejskim

Na oficjalnym blogu prof. Jerzego Bralczyka, pod notatk na temat pongliszu, jeden z komentuj帷ych zwr鏂i uwag na jeszcze jedn interesuj帷 rzecz. Okazuje si, 瞠 stosowanie pongliszu nie dotyczy tylko Polak闚, kt鏎zy emigrowali na Wyspy Brytyjskie lub innych kraj闚 Unii w celach zarobkowych, nie znaj帷 dobrze j瞛yka angielskiego (lub nie znaj帷 go wcale). Okazuje si, 瞠 nagminne jest „spalszczanie” j瞛yka angielskiego przez deputowanych do Parlamentu Europejskiego w Brukseli. Pos逝guj si nim urz璠nicy, delegaci i parlamentarzy軼i. W ten spos鏏 powstaje swoisty „eurospeak” – mieszanka j瞛yk闚 kraj闚 nale膨cych do Unii Europejskiej i s豉bo znanego j瞛yka angielskiego.

Wiele tekst闚 unijnych pisanych po angielsku jest niezrozumia豉 nawet dla rodowitych Anglik闚, je郵i nie zajmuj si tematyka unijn. Dominuj帷ym j瞛ykiem w鈔鏚 parlamentarzyst闚 unioeuropejskich staje si wi璚 BSE, czyli „bad spoken english” czy „bad spoken eurospeak” (ang. ‘幢e m闚iony angielski’, ‘幢e m闚iony j瞛yk europejski’).

Mo積a us造sze w tym 鈔odowisku polskie wtr帷enia np. Ten emendment jest nie do przyj璚ia. (ang. amendment ‘poprawka’) lub te Sk豉damy skrutiny. (ang. scrutiny reservation ’zastrze瞠nie analityczne’, czyli ‘ zastrzegamy sobie prawo do przeanalizowania propozycji’).

Czasem zdarzaj si hybrydy, nie b璠帷e ju wtr帷eniami. Przyk豉dem mo瞠 by nast瘼uj帷e zdanie: Nale篡 udro積i system zapraszania wizytors闚. Do pnia angielskiego visitors zosta豉 dodana polska ko鎍闚ka fleksyjna – 闚.

Eurospeak w Internecie

Doskona造m odbiciem BSE jest j瞛yk, kt鏎ym pos逝guj si u篡tkownicy internetu. Mo積a zaobserwowa to np. w blogach autor闚 pochodzenia polskiego mieszkaj帷ych w krajach Unii Europejskiej.

Blog jest dziennikiem internetowym prowadzonym na stronach WWW, maj帷ym posta pisanych na bie膨co notatek opatrzonych dat. S這wo blog jest skr鏒em od ang. s這wa weblog (log of the web, czyli ‘raport sieci’). Pierwszy blog powsta w 1996 roku. Teksty w blogu, podobnie jak w innych formach komunikacji internetowej, tworzone s w 鈔odowisku, kt鏎e daje mo磧iwo嗆 swobody na wielu p豉szczyznach, tak瞠 na p豉szczy幡ie j瞛ykowej.

Blogi zawieraj teksty pisane przez osoby b璠帷e u篡tkownikami swoistego medium – Internetu. Autorzy blog闚 przenosz do swych dziennik闚 zwyczaje j瞛ykowe z rzeczywisto軼i „pozawirtualnej”, 陰cz帷 je ze zwyczajami nabytymi podczas korzystania z innych form komunikacji internetowej, najcz窷ciej czat闚, e–maili i for dyskusyjnych. Blogi prowadzone s za pomoc, charakterystycznego dla u篡tkownik闚 Internetu, „pisanego j瞛yka m闚ionego”, dzi瘯i czemu mo積a obserwowa w nich, wyst瘼uj帷y przede wszystkim w odmianie m闚ionej, wsp馧czesny j瞛yk potoczny. Dzi瘯i temu, 瞠 j瞛yk 闚 zosta zapisany i zarchiwizowany na stronie g堯wnej i podstronach bloga, 豉twiej mo積a dostrzec i opisa jego najbardziej charakterystyczne cechy.

Przeci皻ny blogowicz - emigrant nie zastanawia si nad s這wami, kt鏎ych u篡je w swoim blogu. Najwa積iejsze dla niego staje si przekazanie informacji o sobie, przelanie emocji, kt鏎ymi nie mo瞠 podzieli si ze swoimi bliskimi. Za to mo瞠 podzieli si nimi ze swoimi czytelnikami, czyli innymi bloguj帷ymi osobami. Je郵i blog prowadzony jest w interesuj帷y spos鏏, to ju w kr鏒kim czasie znajduje on swoich „wirtualnych przyjaci馧”, tzn. osoby regularnie zagl康aj帷e na bloga. Dlatego te bardzo szybko rozpowszechnia si nowe s這wnictwo, kt鏎e staje si mniej lub bardziej zrozumia貫 dla blogowicz闚 czy reszty internaut闚.

Moda na eurospeak?

Zapo篡czenia z j瞛yka angielskiego zaspokajaj g堯wnie potrzeby nominatywne, gdy obca nazwa przychodzi do nas wraz z now, dot康 nieznan rzecz lub zjawiskiem. Ekspansji anglicyzm闚 sprzyjaj te inne czynniki, takie, jak np.: snobizm autor闚 wypowiedzi, dowarto軼iowuj帷ych si przez okraszanie tekstu cudzoziemskimi wyrazami, moda na wszystko, co przywo逝je, warto軼iowan jako lepsza, kultur ameryka雟k, malej帷a kompetencja autor闚 w zakresie j瞛yka ojczystego, mechaniczne i zbyt dos這wne t逝maczenia, zdradzaj帷e niechlujstwo j瞛ykowe i po酥iech autor闚.

Wszechobecne anglicyzmy to nie tylko 豉two dostrzegalne po篡czki leksykalne, ale te kalki s這wotw鏎cze, semantyczne i frazeologiczne.

W鈔鏚 zapo篡cze z j瞛yk闚 obcych, kt鏎e mo積a spotka w blogach, najwi璚ej zapo篡cze pochodzi z j瞛yka angielskiego np. no problem ‘nie ma problemu’, non stop ‘ci庵le, bez przerwy’, ex ‘by造 partner’, lunch, boss, damn, anyway, relax, freetime ‘czas wolny’, meeting ‘spotkanie’, team ‘grupa’, back ‘powr鏒’, baj ‘na razie’, full ‘pe軟y, ca趾owicie, ca趾iem’, np. samoch鏚 full wyposa穎ny; homepage ‘prywatna strona www’, wystepuje w rodzaju m瘰kim, np. jednocze郾ie z powstaniem bloga powstanie m鎩 homepage; replay ‘cofn望 si’, wyst瘼uje zwykle jako rzeczownik, np. robi replay.

J瞛yk angielski wp造wa te na powstawanie neologizm闚 s這wotw鏎czych, kt鏎e tworzone s poprzez dodawanie do derywatu pochodzenia angielskiego (cz瘰to spolszczonego) polskiej ko鎍闚ki fleksyjnej.

Czasowniki tworzone s za pomoc sufiksu –owa (np. tuningowa ‘od ang. tuning, czyli zmienia’; resetowa ‘od ang. reset, czyli weryfikowa zawarto嗆 pami璚i komputera’, u篡wany nie tylko w zwi您ku z korzystaniem z komputera, ale odnosi si tak瞠 do codziennych czynno軼i i stan闚 emocjonalnych, np. pogoda resetuje mi umys), a tak瞠 w przypadku neologizm闚 o strukturze bezokolicznik闚: – a, -n望, np. lookn望 lub lukn望 (od ang. look ‘spojrze’).

Przymiotniki natomiast tworzone s za pomoc sufiks闚:, -owy, -owny, np. lajtowy, lajtowny (od ang. light) ‘lekki, lu幡y’, np. lajtowna atmosfera; stajlowy (od ang. style) ‘stylowy, oryginalny’; spidowy (od ang. speed) ‘szybki, szybko’.

W odmianie rzeczownik闚, zapo篡czonych z j瞛yka angielskiego, tak瞠 dodaje si polsk ko鎍闚k fleksyjn, np. power ‘energia’ (z豉pa豉m wielkiego powera). Wyraz fon (od ang. phone) ‘telefon’, w j瞛yku angielskim rodzaju m瘰kiego, odmienia si jak rzeczownik rodzaju nijakiego, np. rozmawia przez fona.

Przez derywacj s這wotw鏎cz mog te powstawa nowe rzeczowniki np. lajcik ‘od ang. light, co lekkiego, lu幡ego’; sofcik ‘od ang. soft, co delikatnego, mi瘯kiego’.

Zdarzaj si te kalki semantyczne, np. powitanie lub po瞠gnanie szacuneczek ‘od ang. respect’.

Przyczyny powstania eurospeaku s oczywiste. Emigranci dostosowuj sw鎩 j瞛yk do og馧u, poniewa u豉twia to szybkie komunikowanie si. Coraz cz窷ciej nie przywi您uj wagi do j瞛yka, kt鏎ym si pos逝guj, a czytanie ksi捫ek po polsku nie ma wi瘯szego wp造wu na utrzymanie czysto軼i j瞛ykowej. Eurospeak jest wi璚 niedba造m 陰czeniem, wtr帷aniem i przekszta販aniem s堯w, powsta造m w wyniku konieczno軼i szybkiej komunikacji. Po酥iech, kt鏎y wp造n掖 na powstanie powy窺zego pid篡nu, powoduje jednak, 瞠 komunikacja unioeuropejska zosta豉 zaburzona. To, co mia這 u豉twi porozumiewanie si, coraz cz窷ciej je utrudnia.

Monika Sapio趾a


pi徠ek, 12 pa寮ziernika 2007
Zag豉da autorytet闚? - internet niszczy kultur


Ksi捫ka, z kt鏎 warto si zapozna przy okazji studiowania zagadnie zwi您anych z internetem. "Kult amatora. Jak internet niszczy kultur" Andrew Keen'a:





J瞛ykoznawcy nie powinni ubolewa nad faktem wi瘯szego wp造wu amator闚 na internet i tym samym kultur, bo jest to znakomita "po篡wka" do bada ;-) Kulturoznawcy jednak pow鏚 maj, bo coraz mniej zaczyna liczy si rzetelna wiedza, a coraz bardziej - zwyk造 dost瘼 do interenu i ch耩 zaistnienia na portalach interenetowych.


pi徠ek, 31 sierpnia 2007
Mi璠zynarodowy Dzie Blogera

Jak podaje onet.pl dzi na 鈍iecie obchodzony jest Mi璠zynarodowy Dzie Blogera. "Z tej okazji autorzy internetowych dziennik闚 wymieniaj si pomys豉mi i promuj nawzajem w豉sne publikacje.
Na 鈍iecie jest ponad 90 milion闚 blog闚 i liczba ta szybko ro郾ie. Jednak, zdaniem ekspert闚, wi瘯szo嗆 amator闚 internetowych dziennik闚 czyta ca造 czas te same blogi i nie korzysta z bogactwa blogosfery.

W Dniu Blogowicza pomys這dawca imprezy - Izraelczyk Nir Ofir - zach璚a do prze豉mania tych schemat闚: - Dzi wchodzisz do Internetu, znajdujesz pi耩 dobrych blog闚 na dowolny temat, i polecasz je na swoim blogu. Dzi瘯i temu ludzie powymieniaj si ciekawymi adresami."

安i皻ujemy! ;-)


czwartek, 30 sierpnia 2007
Blogi dziennikarzy - ranking


Znajomy podes豉 mi (dzi瘯i Luk!) ranking 29 blog闚 dziennikarzy (salon24.pl, GW, Polityka, Newsweek Polska, Wprost i radia Tok FM) z "Press" nr 8/2007. Punkty przydzialane by造 za pomys, pisanie, aktualno嗆 i interaktywno嗆.

Oto on:

1 wo.blox.pl
2 bartoszweglarczyk.blox.pl
3 krzysztofleski.salon24.pl
4 paradowska.blog.polityka.pl
5 passent.blog.polityka.pl
6 www.tvn24.pl -> Maciej Mazur
7 blogfm.blox.pl
8 jankepost.salon24.pl i www.newsweek.pl/blogi -> Szymon Ho這wnia
9 szostkiewicz.blog.polityka.pl
10 dominika-wielowieyska.blox.pl
11 www.wprost.pl/blogi/wieslaw_kot/
12 rafalziemkiewicz.salon24.pl
13 boguslawchrabota.salon24.pl
14 www.wprost.pl/blogi/michal_zielinski
15 bendyk.blog.polityka.pl
16 obserwator.salon24.pl
17 www.newsweek.pl/blogi -> El瘺ieta Isakowicz
18 tomasz.wroblewski.salon24.pl
19 www.tvn24.pl -> Piotr Marciniak
20 www.tvn24.pl -> Dariusz Prosiecki
21 www.newsweek.pl/blogi -> Marek Kr瘰kawiec i pawelwronski.blox.pl
22 www.wprost.pl/blogi/grzegorz_pawelczyk
23 www.tvn24.pl -> Pawel P逝ska i www.newsweek.pl/blogi -> Filip υbodzi雟ki
24 ewamilewicz.blox.pl
25 www.wprost.pl/blogi/stanislaw_janecki
26 dariuszrosiak.salon24.pl


鈔oda, 29 sierpnia 2007
O komunikacji j瞛ykowej w Internecie - po polsku!


Wreszcie jest! Wydanie ksi捫kowe "Komunikacji j瞛ykowej w Internecie" dr. Jana Grzeni.

W momencie, gdy dwa lata temu chcia豉m zdoby materia造 z powy窺zej pracy j瞛ykoznawczej, by豉 ona jeszcze niedost瘼na na rynku wydawniczym. Ukaza豉 si w 2007 roku.





Ksi捫ka dzieli si na trzy cz窷ci:

I. KOMUNIKACJA J佖YKOWA W ASPEKCIE TECHNOLOGICZNYM

II. KOMUNIKACJA ELEKTRONICZNA

III. J佖YK W INTERNECIE.


Na ko鎍u znajduje si te skrupulatna BIBLIOGRAFIA!

Jest niezb璠n lektur przy ka盥ej j瞛ykoznawczej pracy badaj帷ej specyfik j瞛yka w komunikacji za po鈔ednictwem Sieci.

Polecam!


鈔oda, 11 lipca 2007
Przewodnik po blogosferze

Wydawnictwo Edelman zamie軼i這 w Sieci przewodnik po blogosferze ("A Corporate Guide to the Global Blogosphere"). Elektroniczna wersja umo磧iwia sprawne poruszanie si... po przewodniku, bo czy po blogosferze? - oka瞠 si w trakcie lektury :-)




pi徠ek, 06 lipca 2007
Inteligencja kolektywna w internecie i tworzenie metaj瞛yka

Ponownie zainspirowana artyku貫m z g堯wnej strony onet.pl, zostawiam link do ciekawych rozwa瘸 na temat porz康ku (tu akurat nieporz康ku czy wr璚z chaosu) w 鈍iatowym internecie.

Naukowiec, z kt鏎ym przeprowadzana jest rozmowa (Pierre Levy, profesor komunikacji z uniwersytetu w Ottawie), chce to zmieni za pomoc stworzenia metaj瞛yka ("j瞛yk opisowy, metaj瞛yk, kt鏎y b璠zie m鏬 przyswaja tre軼i z j瞛yk闚 naturalnych i s逝篡 klasyfikacji wiedzy (ontologia w informatyce), ale kt鏎y by豚y r闚nie „obliczalny”. J瞛yki naturalne s stworzone tak, aby m鏬 nimi manipulowa ludzki m霩g, a nie komputery. M鎩 j瞛yk, Information Economy Meta Language (IEML), jest rozpoznawalny i przetwarzany przez maszyn, poniewa jest du穎 bli窺zy „j瞛yka matematycznego” u篡wanego przez komputery.").

Mia這by to s逝篡 rozwojowi inteligencji kolektywnej poprzez korzystanie z metadanych zgromadzonych w internecie.

Ambitny plan 8)


pi徠ek, 15 czerwca 2007
Poradnia
Po porad w sprawach niejasno軼i j瞛ykowych mo積a uda si do profesor闚 UJ. Wystarczy wype軟i formularz na stronie www, a dostanie si fachow odpowied na dr璚z帷e pytanie polonistyczne. Dzia造 s nast瘼uj帷e:


Hmm, na pewno si przyda ;-)

czwartek, 14 czerwca 2007
Euroekspert
W og鏊nopolskim miesi璚zniku naukowym "Euroekspert" (kt鏎ego wydawc jest Europejskie Centrum Doradztwa Europrimus Consulting Sp. z o.o) nr 6/2007 uka瞠 si artyku mojego autorstwa pt. "BSE, czyli Bad Spoken Eurospeak", po鈍i璚ony zjawisku ponglishu.

Opr鏂z swoich obserwacji i najnowszych artyku堯w znalezionych w internecie, wykorzysta豉m w nim fragmenty swojej pracy mgr. "Polszczyzna potoczna w blogach" :)

_____
EDIT:

Niestety, mimo wcze郾iejszych zapewnie, 瞠 artyku si na 100% uka瞠, nie zobaczy on 鈍iat豉 dziennego w tym numerze.


 
1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 6